Οι γονείς στην παγίδα των ανταλλαγμάτων

«Πέρνα εσύ στο πανεπιστήμιο και από μένα ό,τι θες! » είναι μια κοινότοπη φράση πολλών γονέων. Η γκάμα των υπεσχημένων παροχών είναι πολύ ευρεία: από αυτοκίνητο, χρήματα ή υπερατλαντικά ταξίδια έως τα κλειδιά του εξοχικού για τους καλοκαιρινούς μήνες. Η νοοτροπία των ανταλλαγμάτων πηγάζει από την πάγια αντίληψη για την αξία της πανεπιστημιακής μόρφωσης. Οικογένειες κάθε κοινωνικοοικονομικής προέλευσης, που έχουν βάλει πολύ βαθιά το χέρι στην τσέπη στις δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου, δελεάζουν τους αγχωμένους εφήβους υποσχόμενοι ό,τι αυτοί ονειρεύονται.

«Πάνω από το 40% των γονέων πέφτουν σε αυτή την παγίδα», σημειώνει καθηγήτρια σε δημόσιο σχολείο των νοτίων προαστίων. Οι διακοπές με την παρέα το καλοκαίρι -με δημοφιλέστερους προορισμούς τη Μύκονο και την Πάρο- έχουν καθιερωθεί. Ετσι, τα «δώρα» είναι συνήθως αυτοκίνητα, ταξίδια στο εξωτερικό -σε σχολεία των βορείων προαστίων η Νέα Υόρκη αποτελεί τον «άσο» στο μανίκι των γονέων- πολυτελή πάρτι, εισιτήρια για αθλητικές διοργανώσεις στο εξωτερικό (Rally, Champions League) αλλά και παροχή περισσότερων ελευθεριών, όπως η ενοικίαση γκαρσονιέρας στο κέντρο της Αθήνας. «Να μην ταλαιπωρείται το παιδί να κατεβαίνει από τον Αγιο Στέφανο στην Πολυτεχνειούπολη!» λέει στην «Κ» μητέρα υποψηφίου, που ήδη ψάχνει το κατάλληλο διαμέρισμα. Και οι ακρότητες δεν έχουν τέλος…

«Ενας πατέρας λίγο πριν από τις Πανελλήνιες πήρε το καινούργιο αυτοκίνητο, το πάρκαρε έξω από το σπίτι, άφησε το κλειδί πάνω στο τραπέζι του σπιτιού και είπε: Αυτό θα είναι δικό σου, αφού περάσεις…», θυμάται η ψυχολόγος κ. Εύα Τριανταφυλλίδου, που ειδικεύεται στα προβλήματα παιδιών και εφήβων. «Με το να φορτώνουν, όμως, οι γονείς το παιδί με υποσχέσεις, το αγχώνουν, υποτιμούν την αξία του και τη σημασία της προσπάθειας. Το διαπαιδαγωγούν έτσι, ώστε να λειτουργεί μόνο με υλικά ανταλλάγματα χωρίς να επιδιώκει τη δική του ικανοποίηση», υπογραμμίζει.

Είναι δε εντυπωσιακό, ότι είναι οι ίδιοι οι γονείς που επιμένουν στα δώρα και όχι τα παιδιά. «Η διάθεση προσφοράς τις περισσότερες φορές προέρχεται από τον εγωισμό των γονέων, καθώς θεωρούν ότι η αποτυχία του παιδιού εκθέτει τους ίδιους. Ετσι, την ”εξαγοράζουν”», εξηγεί η κ. Τριανταφυλλίδου.

Αρχίζει από νωρίς
Απ’ ό,τι φαίνεται μάλιστα η τακτική αυτή αρχίζει από νωρίς. «Ηδη από το δημοτικό υπήρχαν «ταρίφες»: ρολόι, αν γίνεις σημαιοφόρος, Barbie αν πάρεις δεκάρια σε όλα τα μαθήματα» λέει στην «Κ» μητέρα δύο παιδιών, 11 και 16 ετών. «Οι γονείς που τάζουν και υπόσχονται δεν ξεκινούν αυτή την τακτική στις Πανελλήνιες. Μεγαλώνουν τα παιδιά τους με το μοτίβο «“τι θα μου κάνεις, αν σου το κάνω;” με το οποίο διαιωνίζονται οι αμοιβαίοι εκβιασμοί».

Οσο, όμως, τα παιδιά μεγαλώνουν, παύουν να εντυπωσιάζονται εύκολα. «Ηδη από την Γ΄ Γυμνασίου κάποιοι μαθητές έρχονται στο σχολείο με μηχανάκι!», σχολιάζει καθηγήτρια σε δημόσιο σχολείο στα Πατήσια. Το σύστημα του καρότου και του λαγού μερικές φορές είναι αποτελεσματικό. «Συνήθως, συναντώ τέτοιες τακτικές σε οικογένειες πολύ αδύναμων μαθητών, που χρησιμοποιούν το αντάλλαγμα ως έσχατη λύση, για να κινητοποιήσουν το παιδί» λέει στην «Κ» η κ. Μπαρμπέρη, καθηγήτρια φιλόλογος στην Ιόνιο Σχολή.

Ομως, η εποχή των ισχνών αγελάδων διαφοροποιεί τα «έθιμα» της ελληνικής οικογένειας. «Φέτος, λόγω κρίσης, η αγορά αυτοκινήτου δεν συζητείται από τις οικογένειες. Ακόμα, τα περισσότερα παιδιά σχεδιάζουν διακοπές σε φιλικά σπίτια», παρατηρεί ο κ. Ζυγόπουλος, καθηγητής φιλόλογος στο Λεόντειο Λύκειο Νέας Σμύρνης. Εξάλλου, οι παροχές των γονιών είναι ανάλογες του τόπου διαμονής. «Στα μέρη μας, τα παιδιά το καλοκαίρι βοηθούν τους γονείς τους στις ελιές ή τους ακολουθούν στην οικοδομή» λέει στην «Κ» εκπαιδευτικός στη Λακωνία. «Για τα παιδιά εδώ το μεγαλύτερο δώρο είναι η ίδια η επιτυχία σε ένα ΑΕΙ, που θα τους δώσει τη δυνατότητα να ζήσουν σε μια μεγαλύτερη πόλη και να διευρύνουν τους ορίζοντές τους».

«Το λάθος της οικογένειας είναι ότι επιβραβεύει την επιτυχία και όχι την προσπάθεια», καταλήγει ο κ. Ζυγόπουλος .«Ο γιος μου είχε εκφράσει την επιθυμία για ένα μεγάλο αποχαιρετιστήριο πάρτι» λέει στην «Κ» η Μ.Σ. «θα το οργανώσουμε, όχι ως επιβράβευση ή αντάλλαγμα, αλλά για να «ξεδώσει» μετά από το στρες μιας ολόκληρης χρονιάς και να έχει μια όμορφη ανάμνηση από την αποφοίτησή του».


Από την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της 18/6/2009
Της Ιωαννας Φωτιαδη

Γιατί μόνο τα παιδιά της πρώτης τάξης;

Μας αφορά όλους…

«Καλά κάνουν και αμφισβητούν οι νέοι»

Με μεγάλα λόγια ήρθε στο υπουργείο Παιδείας ο νέος υπουργός μετά τον ανασχηματισμό της κυβέρνησης Καραμανλή. Κρατούμε μικρό καλάθι και θα τον κρίνουμε από τα έργα του:

«Αναλαμβάνω σε μια κρίσιμη περίοδο, η οποία είναι εξαιρετικά φορτισμένη. Υπάρχει οργή και θυμός για τη διάψευση των προσδοκιών, που δημιουργεί κλίμα έντασης. Καλά κάνουν και αμφισβητούν οι νέοι, καλά κάνουν και μας αμφισβητούν. Η αμφισβήτηση ανοίγει νέους ορίζοντες. Είναι το οξυγόνο μιας κοινωνίας», τόνισε ο νέος υπουργός και έδωσε το στίγμα της δράσης του στο υπουργείο Παιδείας, επισημαίνοντας ότι «σε αυτό το χώρο, χωράει μόνο πρόσθεση και πολλαπλασιασμός και όχι αφαίρεση και διαίρεση. Αυτή είναι η πυξίδα μου στον ευαίσθητο, αλλά σημαντικό χώρο της παιδείας, που έχει ανάγκη από διαρκή μεταρρύθμιση».

Ο κ. Σπηλιωτόπουλος χαρακτήρισε την ανάληψη του υπουργείου Παιδείας από τον ίδιο «μεγάλο στοίχημα», είπε ότι έχει επίγνωση των προβλημάτων που υπάρχουν, των δυσκολιών και των προσδοκιών, εστίασε στη σημασία, που έχει η Παιδεία για την κυβέρνηση, την κοινωνία και το μέλλον του τόπου και υπογράμμισε: «Δεν ήρθα για να επιβάλω τα μονοσήμαντα. Πιστεύω στο διάλογο».

Ο απερχόμενος υπουργός, Ευριπίδης Στυλιανίδης, αναφέρθηκε λεπτομερώς στο έργο του στο υπουργείο, τονίζοντας ότι «υπήρξε ήρεμη και παραγωγική περίοδος, καθώς η πλειοψηφία αγκάλιασε τη μεταρρυθμιστική μας προσπάθεια».

«Τώρα, ανοίγει περίοδος νέων μεταρρυθμίσεων», συμπλήρωσε και απαρίθμησε τα ανοιχτά θέματα, τα οποία, μεταξύ άλλων, είναι ο διάλογος για το νέο λύκειο, το εξεταστικό σύστημα και η αλλαγή των αναλυτικών προγραμμάτων.

«Στις προκλήσεις αυτές είμαι βέβαιος ότι θα ανταποκριθεί ο νέος υπουργός», κατέληξε ο κ. Στυλιανίδης.

Από την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της 9/1/2009